Contactformulier

Stuur een email

 Ontvang de E-zine

Bel

Paul McCartney wil auteursrechten op Beatles-songs terug

03-02-2017

Oud-Beatle Paul McCartney sleept de platenmaatschappij Sony/ATV voor de Amerikaanse rechter. De popster eist de auteursrechten terug op de nummers van The Beatles, die voor het grootste gedeelte door hem en John Lennon zijn geschreven.

McCartney beroept zich in deze procedure op de Amerikaanse ‘Copyright Act’. Hierin staat dat tekstschrijvers hun auteursrechten die ze ooit hebben overgedragen na een bepaalde tijd kunnen terug claimen. Dit fenomeen staat bekend onder de term ‘copyright termination’.  

Het grote geld zit in de auteursrechten
In 1985 kocht Michael Jackson voor 47,5 miljoen dollar de muziekuitgeverij ATV, welke toen de auteursrechten op bijna het gehele Beatle-repertoire in bezit had. Dit deed ‘The King of Pop’ ironisch genoeg op aanraden van zijn vriend Paul McCartney zelf. Volgens McCartney zou het echte geld in de muziekwereld te verdienen zijn met de auteursrechten op songs.

De investering van een kleine 50 miljoen dollar haalde Michael Jackson er dubbel en dwars uit. Na vele royalty’s te hebben geïnd, verkocht hij de helft van de rechten voor 90 miljoen dollar aan Sony. De joint venture Sony/ATV Music die toen ontstond, groeide uit tot een van de grootste muziekuitgeverijen ter wereld. Ook de resterende rechten van de populaire liedjes van de Beatles kwamen afgelopen jaar in handen van Sony/ATV. Zij kocht de andere helft van het bedrijf namelijk voor 750 miljoen van de erfgenamen van Michael Jackson.

Amerikaanse wet niet van toepassing in Groot-Brittannië
De Britse band Duran Duran heeft al eerder geprobeerd via de rechter de auteursrechten op haar nummers terug te krijgen, maar de Britse rechter oordeelde in deze zaak dat de Amerikaanse wet niet van toepassing is in Groot-Brittannië. De Britse wet staat niet toe dat artiesten jaren na verkoop de auteursrechten op hun muziek opeisen. McCartney zou zich om deze reden dan ook wenden tot de Amerikaanse rechter.

Paul McCartney doet nu dus een beroep op de Amerikaanse auteurswet om zo de rechten op zijn songs terug te krijgen. Deze wet stelt dat voor nummers gemaakt voor 1978 een termijn van 56 jaar geldt waarna de rechten kunnen worden terug geclaimd. De nummers van McCartney en Lennon zijn tussen 1962 en 1971 gemaakt en dit zou betekenen dat de auteursrechten van de eerste single van The Beatles ‘Love me do’ in 2018 teruggegeven dienen te worden. Paul McCartney ziet daarnaast graag dat door de rechter wordt vastgesteld dat hij met de uitoefening van deze rechten geen contractbreuk pleegt.

Sony/ATV heeft laten weten het jammer te vinden dat McCartney “deze onnodige en voortijdige stap heeft genomen. We hebben altijd nauw samengewerkt met zowel McCartney als de erven van John Lennon om het werk en de liedjes te beschermen.

Situatie in Nederland
In Nederland hebben we geen vergelijkbaar fenomeen als de Amerikaanse ‘copyright termination’. Wel kennen wij sinds 1 juli 2015 het auteurscontractenrecht. Het auteurscontractenrecht ziet in het algemeen toe op de positie van makers in relatie tot (exploitatiecontracten met) exploitanten. De gedachte hierachter is dat creatieve makers, de auteurs, vaak de zwakkere partij zijn ten opzichte van exploitanten, die dagelijks overeenkomsten afsluiten. Daarbij komt dat een maker veelal (financieel) afhankelijk is van de exploitant, omdat een maker zijn werk zelf vaak niet goed kan exploiteren.

Het auteurscontractenrecht voorziet in het recht op een billijke vergoeding als tegenprestatie voor de verlening van exploitatiebevoegdheid. In het geval de opbrengst van de exploitatie disproportioneel hoog is ten opzichte van de vergoeding die de maker heeft ontvangen, is voorzien in een bestsellersregeling. Wanneer sprake is van een ernstige onevenredigheid dient de exploitant een aanvullende billijke vergoeding te betalen.

Gedurende de overeenkomst heeft de exploitant een voortdurende inspanningsplicht om het werk te exploiteren. Dit houdt in dat op het moment dat de exploitant dit achterwege laat en de maker een redelijk belang heeft, bijvoorbeeld omdat hij zelf het werk beter kan exploiteren, de maker de exploitatieovereenkomst kan ontbinden.

Wanneer het een exploitatieovereenkomst betreft, is een maker in Nederland dus redelijk goed beschermd. Echter, het terug claimen van auteursrechten zonder een redelijk belang en zonder een nalaten van de tegenpartij is niet mogelijk.

Het is afwachten wat de Amerikaanse rechter gaat beslissen en of dit gevolgen gaat hebben voor de muziekindustrie. Wij houden u op de hoogte.

Mocht u vragen hebben over het auteursrecht of aanverwante rechten, neem dan gerust contact op met een van onze consultants.

Dominique Nijssen
Competence Centre

Bron: Hollywoodreporter, NRC