Kleurmerken: een minder vaak voorkomende maar gewilde vorm van bescherming in de EU

Na de afwijzing van een aanvraag voor een kleurmerk door het Duitse bouwbedrijf Weischer GmbH, geeft Colombe Dougnac advies over hoe een onderscheidend karakter te creëren bij aanvragen voor kleurmerken in de EU. Zij bespreekt ook hoe Red Bull haar reputatie heeft kunnen benutten om haar kenmerkende kleurencombinatie grijs blauw succesvol te beschermen.

Op 10 februari 2026 heeft het Bureau voor Intellectuele Eigendom van de Europese Unie (EUIPO) de aanvraag voor het kleurmerk nr. 19202350 (zie hieronder) van het Duitse bedrijf Weischer GmbH voor metalen producten (klasse 6) afgewezen.

EUIPO oordeelde dat kleuren doorgaans pas geschikt zijn voor de identificatie van producten na intensief gebruik, en dat een enkele kleur in het algemeen niet te registreren is als aanduiding van herkomst. Volgens het EUIPO kan deze kleurtoon dus niet door het relevante publiek worden geïdentificeerd of onthouden als aanduiding van de commerciële herkomst van de producten.

Deze beslissing past in de lijn met de rechtspraak over het onderscheidend vermogen van zogenoemde niet-traditionele merken. Hoewel de beoordelingscriteria in beginsel niet verschillen van die voor andere merken, moet de herkomst aanduidende functie wel worden vervuld. Voor het relevante publiek is het echter moeilijker om de herkomst van een product te herkennen op basis van uitsluitend een kleur, zonder toevoeging van een woord- of beeldelement.

Hoewel de registratie van een kleurmerk juridisch mogelijk is, is de toetsing van de inschrijvingsvoorwaarden strenger en lijkt de beschermings- en handhavingsomvang beperkter dan bij woord- of beeldmerken. Vanuit marketingperspectief speelt kleur een essentiële rol bij de herkenning van producten, diensten en ondernemingen. Juridisch gelden voor de bescherming van een kleur als zelfstandig merk aanvullende voorwaarden ten opzichte van woord en woord-/beeldmerken.

—Wat zijn de beoordelingscriteria die het EUIPO hanteert?

Uit deze verschillende beslissingen kunnen we de criteria van het EUIPO voor het beoordelen van onderscheidend vermogen overnemen:

• De kleur mag niet gebruikelijk zijn in de betrokken sector
• De kleur mag niet samenvallen met de natuurlijke kleur van het betrokken product
• De omschrijving van de kleur moet zeer nauwkeurig zijn
• De kleur mag geen directe associatie met de betrokken waren oproepen

Verrassenderwijs zijn de volgende tinten gebruikt om alcoholische dranken aan te duiden:

—De blokkade voor registratie overwinnen

Daarnaast kan worden getracht het verkregen onderscheidend vermogen door intensief gebruik aan te tonen. Zo verkreeg Kraft Foods de inschrijving van een specifieke paarstint voor chocolade na bewijs van intensief en langdurig gebruik

Op 27 oktober 1999 registreerde Cadbury UK Limited, eigenaar van het eerdere Britse merk, het merk voor chocolade door middel van een claim en bewijs van verwerving van de onderscheidende kenmerken ervan door gebruik.

die haar actie introk zonder dat er een beslissing was genomen.

Gezien deze restrictieve interpretatie is er merkbescherming ontstaan voor combinaties van verschillende kleuren. De volgende merken zijn daarom voor registratie geaccepteerd:

2. Bescherming van een kleurmerk: Bescherming versterkt door reputatie.

Hoewel het wellicht eenvoudiger lijkt om hun unieke eigenschappen te beschrijven, is het verdedigen en beschermen ervan een grotere uitdaging.

In een besluit van 10 juli 2025 heeft het EUIPO het bezwaar van Red Bull GmbH tegen de driedimensionale merkaanvraag van Gorbatschow Wodka KG voor alcoholische en niet-alcoholische dranken gegrond verklaard (Bezwaar nr. B3194629 , Red Bull GmbH tegen Gorbatschow Wodka KG ).

Deze uitspraak illustreert de omvang van de bescherming die kleurmerken genieten, met name dankzij hun reputatie.

Red Bull is eigenaar van diverse handelsmerken voor kleurencombinaties, waaronder het EU-handelsmerk nr. 4381471:

bezwaar gemaakt tegen de EU-merkaanvraag nr. 18808190:

voor een aanduiding van dranken in de klassen 32 en 33, op basis van artikel 8(1) (verwarringsgevaar) en artikel 8(5) (uitgebreide bescherming voor bekende merken) van de EU-merkenverordening (EUTMR).

Het EUIPO erkende aanvankelijk het bekende karakter van de eerdere merken op basis van een aanzienlijke hoeveelheid documentatie van Red Bull, waaronder bewijs van gebruik sinds 1980, voornamelijk in Duitsland. Dit werd voldoende geacht om de reputatie van de rechten in de hele EU vast te stellen. De aanvragende onderneming heeft intensief en langdurig gebruik aangetoond, met name door middel van een onderzoek waaruit een spontane herkenningsgraad van meer dan 90% blijkt, evenals marktonderzoek waaruit blijkt dat een aanzienlijk deel van het relevante publiek de merken associeert met de merken. 

Mark werkt samen met het energiedrankbedrijf Red Bull.

Wat de vergelijking tussen de merken betreft, was het EUIPO van mening dat de aanwezigheid van de onderscheidende verbale elementen (GORBATSCHOW) en grafische elementen (een duif en de afbeelding van ijsbergen en bergen), evenals de driedimensionale vorm van het merk, namelijk het blik, onvoldoende waren om de gelijkenis tussen de merken uit te sluiten.

Hoewel de gelijkenis tussen de betwiste aanvraag en het eerdere merk als zwak werd beschouwd, was deze toch voldoende om een ​​verband tussen de tekens te leggen. Relevante consumenten in Duitsland zullen het waarschijnlijk associëren met het eerdere merk, dat wil zeggen, een mentale "link" tussen de tekens leggen, met name door de herhaling van een combinatie van twee kleuren – blauw en zilver – in zeer vergelijkbare, of zelfs identieke, tinten, en in een duidelijke, symmetrische en gelijkmatig verdeelde weergave.

Ten slotte erkende het EUIPO dat deze koppeling schadelijk kon zijn, omdat de betwiste merkaanvraag kon profiteren van de aantrekkelijkheid van de aangehaalde eerdere merken en voordeel kon halen uit hun reputatie.

De merkaanvraag werd daarom afgewezen.

Het is belangrijk op te merken dat Red Bull een eerste poging had gedaan om een handelsmerk aan te vragen voor:

die was afgewezen voor "Energiedranken" omdat de beschrijving bij de aanvraag te vaag was: "de gevraagde bescherming omvat de kleuren blauw (RAL 5002) en zilver (RAL 9006). De verhouding van de kleuren is ongeveer 50% – 50%" (HvJ EU, 29 juli 2019, Red Bull GmbH, C-124/18 P ).

Deze laatste beslissing verleent een vrij ruime bescherming aan kleurmerken, in dit geval ondersteund door het aantonen van de reputatie van het eerdere merk, op basis van artikel 8(5) van de EUTMR. Het illustreert de verbeterde bescherming die bekende merken in de EU genieten, die verder reikt dan strikt gelijksoortig goed, zelfs voor merken die uitsluitend uit kleurnuances bestaan, om effectief de registratie en het oneerlijke gebruik van merken tegen te gaan die proberen te profiteren van de reputatie van derden.

Voor de inschrijving van kleurmerken binnen de Europese Unie gelden aanvullende regels. Niettemin kunnen zij, mits voldoende onderscheidend vermogen en met name bij aangetoonde bekendheid, een krachtig juridisch instrument vormen binnen de merkstrategie van ondernemingen. Onze consultants adviseren u graag over de mogelijkheden van bescherming.

Voor meer informatie over de bescherming en handhaving van kleurmerken in de EU kunt u contact opnemen met uw Novagraaf expert of ons team.