IE-bescherming op het Afrikaanse continent (ARIPO-update)

Door Frouke Hekker,

Het merkenrecht is territoriaal begrensd. Dit betekent dat wanneer u rechten wenst te verwerven op een merk, dat merk geregistreerd dient te worden in de van belang zijnde landen.

Dit kan door het verrichten van nationale registraties, door de aanwijzing van betrokken landen in een Internationale registratie - mits die landen zijn aangesloten bij het Protocol dat de Internationale registratie beheerst - of via regionale systemen.

In Afrika zijn de regionale systemen bekend onder de afkortingen OAPI en ARIPO. Onlangs is Mozambique toegetreden tot het Protocol van Banjul, dat deel uitmaakt van het ARIPO-systeem. Een goede reden om deze regionale systemen en hun voor- en nadelen onder de loep te nemen.

OAPI

Een aantal Afrikaanse landen heeft een vergelijkbaar registratiesysteem als dat van de Benelux, namelijk dat er door één registratie rechten worden verkregen voor een aantal landen tegelijk, te weten: Benin, Burkina Faso, Kameroen, Centraal-Afrikaanse Republiek, Tsjaad, Comoren, Congo, Equatoriaal-Guinea, Ivoorkust, Gabon, Guinee, Guinée-Bissau, Mali, Mauritanië, Niger, Senegal en Togo. Deze landen vormen samen de "Organisation Africaine de la Propriété Intellectuelle" (OAPI).

Met één enkele aanvraag wordt merkbescherming verkregen in deze landen. Deze landen hebben geen nationaal merkenrecht. Vanaf december 2014 is OAPI toegetreden tot het Protocol van Madrid, dat het ook mogelijk maakt om de in OAPI verenigde landen aan te wijzen in een Internationale registratie. De toetreding van de OAPI is echter nog niet formeel in OAPI- wetgeving opgenomen, waardoor de handhaving van een Internationale registratie waarin OAPI is aangewezen discussie kan uitlokken. Om die discussie te vermijden, is het raadzaam een rechtstreeks verzoek voor bescherming in de OAPI verenigde landen in te dienen bij de betrokken instantie, in plaats van OAPI aan te wijzen in een Internationale registratie.  

ARIPO

Een aantal andere Afrikaanse landen heeft een gemeenschappelijk systeem dat vergelijkbaar is met het systeem van de Internationale registratie  - een gemeenschappelijk administratief systeem, terwijl de bescherming uiteindelijk op nationaal niveau wordt geregeld (dus een bundeling van nationale registraties). Dit systeem heet ARIPO (African Regional Industrial Property Organization) en is op 6 maart 1997 in werking getreden.

Binnen het ARIPO-systeem zijn er vier relevante protocollen met betrekking tot de bescherming van intellectuele eigendom: het Harare Protocol inzake octrooien; het Swakopmund Protocol inzake de bescherming van traditionele kennis; het Arusha Protocol voor de bescherming van nieuwe rasbenamingen; en, het meest relevant voor dit onderwerp, het Banjul Protocol inzake merken.

Niet alle ARIPO-landen zijn toegetreden tot elk van de protocollen; ARIPO-landen hebben vrije keuze welke protocollen wel of niet geratificeerd worden. In de volgende landen is het Banjul Protocol van kracht, wat betekent dat één of meer van deze landen kunnen worden aangewezen in een ARIPO-merkaanvraag:

  • Botswana
  • Eswatini
  • Lesotho
  • Liberia
  • Malawi
  • Namibië
  • Oeganda
  • Sao Tomé en Principe
  • Tanzania
  • Zimbabwe

Mozambique

Op 15 augustus 2020 werd aangekondigd dat vanaf die datum het Banjul Protocol ook in Mozambique van kracht werd, waardoor het nu ook mogelijk is om Mozambique aan te wijzen in een ARIPO-merkaanvraag. 

Heeft u belangen in Afrika?  Neem dan voor advies over merkregistratie via het OAPI- of ARIPO-systeem contact op met uw Novagraaf consultant of via de button hieronder.

Frouke Hekker is manager van de Novagraaf Academy en geeft leiding aan het Competence Centre van Novagraaf in Amsterdam.

Laatste inzichten

Voor meer informatie kunt u uiteraard contact met ons opnemen.

Cookie policy

To provide the best possible experience for website visitors, Novagraaf uses cookies. By clicking "Accept" or continuing using the site, you agree to our privacy policy, including our cookie policy.