Parallelimport en de uitputtingsleer: bescherming en begrenzing van het merkrecht

De juridische basis voor parallelimport ligt in de zogenoemde uitputtingsleer. Deze leer houdt in dat het merkrecht van de merkeigenaar “uitgeput” raakt zodra een product met zijn toestemming voor het eerst in de handel is gebracht. Binnen de Europese Economische Ruimte (EER) betekent dit dat de merkeigenaar zich in beginsel niet kan verzetten tegen verdere verhandeling van dat product binnen de EER. 

Voor de merkeigenaar betekent dit een beperking van zijn exclusieve merkrechten: hij kan de doorverkoop van eenmaal rechtmatig verhandelde producten niet blokkeren, ook niet als deze via parallelimport in een ander EER-land worden aangeboden tegen lagere prijzen. 

De uitputting is echter niet absoluut. De merkeigenaar kan zich wél verzetten tegen parallelimport wanneer er gegronde redenen zijn voor dit verzet. Voorbeelden van gegronde redenen zijn bijvoorbeeld, wanneer de oorspronkelijke staat van het product is gewijzigd, de verpakking is aangetast of de presentatie van het product afbreuk doet aan de reputatie van het merk of de merkeigenaar. Daarnaast is het merkrecht van merkeigenaar niet uitgeput bij producten die met toestemming op de markt zijn gebracht buiten de EER, waardoor import van deze producten naar de EER in principe kan worden tegengehouden. 

Zo kunnen merkeigenaren hun merken aanmelden bij de douanes. Dit is niet alleen een effectief middel om op te treden tegen namaakproducten, maar kan ook gebruikt worden om niet-geoorloofde parallelimport van buiten de EER tegen te gaan.  

Via Novagraaf kunnen merkhouders hun merken bij de douane aanmelden, en daarmee de douaneautoriteiten op de hoogte brengen. Hierbij kunnen de merkeigenaren aangeven welke importeurs en distributeurs wél gerechtigd zijn om hun producten in de EER in de handel te brengen, zodat deze niet onnodig worden tegengehouden. Op deze manier krijgt de douane een duidelijk kader om ongeautoriseerde goederen te onderscheppen, waardoor uw merk, distributiestrategie en marktpositie beter kunnen worden beschermd. 

De douane kan vervolgens   verdachte zendingen tegenhouden wanneer zij vermoedt dat sprake is van inbreuk op merkrechten.  

In samenspraak met de betrokken merkhouder zal worden beoordeeld of er daadwerkelijk sprake is van inbreuk en of de goederen definitief in beslag genomen moeten worden, of dat deze vrijgegeven kunnen worden.  

Parallelimport vormt vanuit het perspectief van de merkeigenaar een spanningsveld tussen vrij verkeer van goederen en merkbescherming. De uitputtingsleer beperkt de controle over distributie binnen de EER, maar biedt tegelijk juridische handvatten om het merk te beschermen wanneer parallelhandel de kwaliteit, reputatie of herkomstgarantie van het merk schaadt. Mocht u hinder ondervinden van parallelhandel van uw producten, laat het ons weten, zodat wij u hierover kunnen adviseren.