Contactformulier

Stuur een email

 Ontvang de E-zine

Bel

Het eigen karakter in het modellenrecht

24-07-2017

Het modellenrecht beschermt het uiterlijk (de vormgeving) van een voortbrengsel of een deel daarvan. Daaronder kan bijvoorbeeld bescherming van de kleur, de omtrek, de vorm of het materiaal van een ontwerp vallen. Twee recente voorbeelden laten duidelijk zien hoe de beoordelingsmaatstaf voor modelrechtelijke bescherming in de praktijk wordt toegepast.

Wat wordt beschermd door het modellenrecht?
Om voor modelrechtelijke bescherming in aanmerking te komen dient een voortbrengsel aan twee criteria te voldoen: het dient nieuw te zijn en te beschikken over een eigen karakter. Nieuwheid houdt in dat er niet eerder een identieke tekening of model beschikbaar is gesteld aan het publiek. Een model wordt beschouwd een eigen karakter te hebben indien de algemene indruk die het model bij de ‘geïnformeerde gebruiker’ wekt, verschilt van de algemene indruk van reeds eerder op de markt gebrachte modellen. De geïnformeerde gebruiker is in hoge mate aandachtig, hetzij door zijn persoonlijke ervaring, hetzij door zijn uitgebreide kennis van de betrokken sector.

Bij de beoordeling van het eigen karakter is daarnaast de mate van vrijheid van de ontwerper bij de ontwikkeling van de tekening of het model van belang. Daarbij wordt onder meer gekeken naar eventuele beperkingen die zijn opgelegd door de technische functie van het product of een onderdeel daarvan. Als de vrijheid van de ontwerper beperkt is, is er in de regel eerder sprake van een nieuw model met een eigen karakter.

Nike LCD horloge
Een voorbeeld waarin werd voldaan aan de eis van het eigen karakter is het onderstaande Nike LCD horloge, een polsband met meetapparatuur zoals te zien op de linker foto. Dit is in 2012 geregistreerd als Gemeenschapsmodel, dat bescherming biedt in alle -momenteel 28- landen van de Europese Unie. De houder van een oudere modelregistratie uit 2004 (zoals te zien op de foto rechts) vordert nietigverklaring van het horloge van Nike op grond van het ontbreken van een eigen karakter.

In de uitspraak wordt opgemerkt dat bij het ontwerp van een elektronische polsband de vrijheid van de ontwerper hoog is, maar niet onbeperkt. Bij het ontwerp dient namelijk rekening te worden gehouden met het feit dat de polsband relatief smal, dun en licht dient te zijn om de functies goed te kunnen laten werken en om het goed te laten passen om de pols. Het nieuwe model wijkt daarnaast voldoende af van het oudere model doordat de breedte verschilt alsook de gebruikte materialen. Op het nieuwe model zijn tot slot verschillende interne componenten duidelijk zichtbaar gemaakt, waardoor dit model een meer technisch uiterlijk heeft dan het oudere model. Samengenomen kan worden geconcludeerd dat het nieuwe model bij de geïnformeerde gebruiker niet dezelfde algemene indruk geeft als het eerder ingeschreven model, waardoor het model een eigen karakter bezit.

Dora-handle
In een andere zaak werd recent geoordeeld dat niet werd voldaan aan de eis van het eigen karakter. De zaak ging over onderstaande deurklinken: het oudere ingeschreven model (de zogenaamde ‘Dora-handle’ zoals te zien op de bovenste foto) en een nieuw ingeschreven model (te zien op de onderste foto). Het nieuwe model geeft geen andere algemene indruk dan de bestaande Dora-handle.

In de beoordeling wordt de groef zoals die in het nieuwe model is te zien van ondergeschikt belang geacht, omdat het slechts op een onbelangrijk detail van de deurklink ziet. De groef bestaat daarnaast slechts uit een simpele verticale lijn, een detail dat waarschijnlijk niet zal worden opgemerkt door de geïnformeerde gebruiker. Ook is er in dit verband een hoge mate van ontwerpvrijheid, doordat deurklinken in vele combinaties van kleuren, patronen, vormen en materialen te ontwerpen zijn. De enige beperking die daarbij geldt is dat het gemonteerd kan worden aan een deur en dat het een gripelement bevat. Alles bij elkaar genomen gaat het slechts om minieme verschillen, waardoor de geïnformeerde gebruiker geen andere algemene indruk zal hebben en aldus niet wordt voldaan aan de eis van het eigen karakter.

Nadere informatie omtrent het beschermen van een model kunt u vinden op onze website. Neem voor specifiek advies omtrent de beschermingsmogelijkheden van uw model contact op met een van onze consultants.

Myrthe Pardoen
Competence Centre Novagraaf