Contactformulier

Stuur een email

 Ontvang de E-zine

Bel

Memory – een merkenrechtelijk geheugensteuntje

12-06-2017

Memory, het populaire spel dat het kortetermijngeheugen op de proef stelt, was onderwerp van een geschil tussen merkhouder Ravensburger en websitehouder Jaludo. Het hof Amsterdam heeft onlangs uitspraak gedaan in het voordeel van Ravensburger en oordeelt dat het woordmerk ‘MEMORY’ als rechtsgeldig merk kan worden gezien.

Ravensburger vs. Jaludo
Ravensburger ontwerpt en fabriceert puzzels en spelletjes en is houdster van het Benelux woordmerk ‘MEMORY’, geregistreerd in 1971 voor onder andere spellen. In de Benelux heeft Ravensburger verschillende varianten van memory op de markt, zoals Walt Disney-, Nijntje- en Frozen Memory.  Jaludo houdt zich bezig met het ontwikkelen, produceren en exploiteren van software en websites. In dat kader heeft zij verschillende spellen met woordcombinaties van het woord “memory” gepubliceerd die tevens als apps worden aangeboden. Enkele van deze memory varianten zijn: Assepoester-, Spiderman-, Sinterklaas-, My Little Pony- en Justin Bieber Memory.

Het geschil in deze zaak betrof de vraag of Ravensburger merkbescherming toekomt voor het woordmerk ‘MEMORY’ en zo ja, of Jaludo door gebruik van het woord (of combinaties daarvan) ‘memory’ inbreuk maakt op dit merkrecht. In de uitspraak worden twee elementen van merkrechtelijke bescherming getoetst, te weten beschrijvendheid en verwording tot soortnaam.

Beschrijvende tekens
Om in aanmerking te komen voor merkenrechtelijke bescherming is onder meer vereist dat het teken in staat is om de waar of dienst “als afkomstig van een bepaalde onderneming te identificeren en dus om deze waar van die van andere ondernemingen te onderscheiden”. Dit vereiste van onderscheidend vermogen omvat onder meer dat het teken niet beschrijvend mag zijn. Dit houdt in dat een merk niet uitsluitend mag bestaan uit tekens of benamingen die in de handel kunnen dienen tot aanduiding van een eigenschap als soort, hoedanigheid, hoeveelheid, bestemming, waarde, plaats van herkomst of het tijdstip van voortbrenging.

Verwording tot soortnaam
Na registratie kan een merkrecht door verschillende oorzaken vervallen worden verklaard. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer het merk “door toedoen of nalaten van de merkhouder tot de in de handel gebruikelijke benaming is geworden van een waar of dienst waarvoor het is ingeschreven.” In dat geval is sprake van afbreuk aan het onderscheidend vermogen, ook wel verwatering of verwording tot soortnaam genoemd: het risico dat door gebruik van het merk of daarmee overeenstemmende tekens door derden, de houder van het bekende merk uiteindelijk niet meer in staat is om de exclusieve band met de door dit merk te onderscheiden producten te leggen. Bekende voorbeelden van verwatering zijn hagelslag, vaseline en aspirine.

De beoordeling

Rechtsgeldigheid van het merk
Het hof oordeelt dat het woordmerk ‘MEMORY’ voldoende onderscheidend vermogen bevat om als rechtsgeldig merk te kunnen worden aangemerkt: “Het feit dat het bij dit spel aankomt op gebruik van het geheugen maakt het (Engelse) woord ‘memory’ niet zuiver beschrijvend in die zin dat het louter informatie verschaft over het desbetreffende product.” Daarnaast heeft Ravensburger voldoende aangetoond dat door het wijdverbreide gebruik van het merk in de Benelux de onderscheidende kracht van het woordmerk aanzienlijk is toegenomen. Met betrekking tot eventuele verwording tot soortnaam oordeelt het hof dat daarvan geen sprake is nu Ravensburger heeft aangetoond dat zij steeds actief optreedt tegen derden die het ‘memory’-teken ter aanduiding van spellen gebruiken.

Inbreuk
Jaludo gebruikt naar het oordeel van het hof het woord ‘memory’ niet zuiver beschrijvend, maar ter onderscheiding van haar digitale spellen. Daardoor kan het gebruik door het relevante publiek als herkomstaanduiding worden opgevat en kan de suggestie ontstaan dat er een verband bestaat tussen de betrokken spellen en Ravensburger. Het gebruik van het woord ‘memory’ in combinatie met de handelsnaam Jaludo of andere woorden maakt daarbij geen verschil, gezien het feit dat Ravensburger in voorkomende gevallen zelf ook woordcombinaties gebruikt. Voor zover geen sprake zou zijn van gebruik ter onderscheiding van waren of diensten, is toch voldoende aannemelijk dat Jaludo inbreukmakend heeft gehandeld door teksten als “Dit is een leuke Memory-variant” en “deze keer moet je setjes van twee dezelfde plaatsjes vinden, net als in Memory” te plaatsen. Daarmee wordt volgens het hof ongerechtvaardigd voordeel getrokken uit het merk van Ravensburger en wordt afbreuk gedaan aan het onderscheidend vermogen van het merk.

Het is van groot belang dat tijdig wordt opgetreden om verwording tot soortnaam tegen te gaan. Wenst u advies omtrent merkgebruik en merkbescherming, neemt u dan contact op met een van onze consultants.

Myrthe Pardoen
Competence Centre Novagraaf