Contactformulier

Stuur een email

 Ontvang de E-zine

Bel

Verpakkingsopmaak KNOPPERS niet geschikt als merk

29-05-2017

Wij schreven al meerdere malen over kwesties waarin de merkrechtelijke bescherming van kenmerken, zoals vormen, centraal staat. Dat het allerminst vanzelfsprekend is om een vorm als merk te registreren bleek recent opnieuw in de kwestie omtrent KNOPPERS. Hierin past de hoogste rechter van de Europese Unie de jurisprudentie over vormmerken toe op de verpakkingsopmaak van KNOPPERS en bevestigt eerdere beslissingen van lagere instanties; namelijk dat de KNOPPERS-verpakkingsopmaak niet beschikt over voldoende onderscheidend vermogen om als merk te kunnen dienen.

Merkrechtelijke bescherming van vormen en andere kenmerken - wanneer wel en niet?
Om te voorkomen dat kenmerken zoals vormen, kleuren en klanken merkrechtelijk gemonopoliseerd worden, biedt de merkenwetgeving in de Europese Unie (EU) drie uitzonderingen. Een kenmerk is uitgesloten van merkrechtelijke bescherming indien het kenmerk wordt bepaald door de aard van de waar; de wezenlijke waarde aan de waar geeft; of indien het kenmerk noodzakelijk is om een technische uitkomst te verkrijgen. 

Enkel kenmerken die niet onder deze uitzonderingen vallen, kunnen merkrechtelijk worden beschermd, mits zij onderscheidend vermogen bezitten. Dit blijkt in de praktijk echter lastig te zijn omdat niet snel wordt aangenomen dat het relevante publiek een kenmerk als onderscheidingsteken van een bepaalde onderneming zal herkennen. Hoe groter de gelijkenis met het meest voor de hand liggende kenmerk van het product, hoe eerder het teken onderscheidend vermogen zal ontberen. Alleen een kenmerk dat op significante wijze afwijkt van de norm of van hetgeen wat in de betrokken sector gangbaar is, zal voldoende onderscheidend vermogen hebben.

Over de merkrechtelijke bescherming van vormen is veel geprocedeerd. Lees ook onze eerdere besprekingen met betrekking tot vormmerkjurisprudentie: over KitKat, de Rubik’s Cube en Coca-Cola. 

Kwestie KNOPPERS - beslissingen lagere instanties
Deze maand heeft hoogste rechter van de EU, het Hof van Justitie EU, een interessante uitspraak gedaan over de merkaanvraag die was ingediend door de merkhouder van het tussendoortje KNOPPERS om bescherming te verkrijgen voor de verpakkingsopmaak van het tussendoortje (zie afbeelding rechts). De ‘examiner’ van het EU Merkenbureau wees de aanvraag echter af op absolute gronden omdat het niet over voldoende onderscheidend vermogen zou beschikken om als merk te kunnen dienen voor onder meer zoetwaren en chocoladeproducten.

Door zowel de Kamer van Beroep van het EU Merkenbureau als het Gerecht EU werd het oordeel van de examiner juist bevonden.

De Kamer van Beroep oordeelde dat dergelijke producten alledaagse producten zijn waarvoor de consument slechts een lage mate van aandacht heeft. De verpakkingsopmaak zou bovendien enkel bestaan uit een combinatie van kenmerken die typisch zijn voor het verpakken van zoetwaren. De merkhouder had onvoldoende aangetoond dat het teken door langdurig en/ of intensief gebruik onderscheidend vermogen zou hebben verworven.

Het Gerecht EU bevestigde in beroep dit oordeel en voegde daar onder meer aan toe dat de gebruikte kleurencombinatie van lichtblauw, wit en grijs in de KNOPPERS-verpakkingsopmaak niet in staat is om deze te onderscheiden van (de verpakkingsopmaak van) producten van andere ondernemingen omdat het een gangbare kleurencombinatie is. Het argument dat de elementen op de verpakking een met sneeuw bedekte berg tegen een blauwe lucht zou moeten voorstellen, mocht de merkhouder niet baten. De consument zou dit er niet in herkennen en zou de elementen puur zien als simpele decoratieve tekens.

Kwestie KNOPPERS - beslissing Hof van Justitie EU
In hoger beroep beslist ook het Hof van Justitie EU in lijn met de examiner. Interessant is dat het Hof van Justitie het Gerecht volgt in het toepassen van de vormmerkjurisprudentie op de merkaanvraag van de (2D) KNOPPERS-verpakkingsopmaak, omdat net als een vorm en in tegenstelling tot woord- en beeldmerken, een verpakkingsopmaak niet losstaat van de uitstraling van het product en daardoor door consumenten snel zal worden opgevat als versiering en niet als merk. Oftewel: ook in hoger beroep wordt de opmaak van de KNOPPERS-verpakking ongeschikt geacht als merk vanwege een gebrek aan onderscheidend vermogen.

Registratiestrategie bepalen
Het is van belang om op voorhand een strategie te bepalen voor welke merken u wenst te registreren. Tekens die een beperkt onderscheidend vermogen hebben, kunnen wellicht in combinatie met een onderscheidend element worden geregistreerd. In dat geval worden rechten verworven op het merk in totaliteit, maar aan de andere kant genereert een registratie van een dergelijk merk een preventief psychologisch effect in die zin dat derden bij het verrichten van onderzoek worden geattendeerd op de claim die op het merk wordt gelegd. Het heeft evenwel geen zin om uitsluitend beschrijvende aanduidingen als merk te deponeren met een ander niet-onderscheidend element.

Vragen?
Onze consultants staan voor u klaar indien u advies wenst over de registreerbaarheid van uw merken.

Frouke Hekker
Competence Centre Novagraaf Nederland